به گزارش مشرق، مهمغزی اصطلاحی است که به از دست دادن موقت شناخت اشاره دارد و گاهی تحت عنوان «کدر شدن هوشیاری» نیز از آن یاد میشود.
مهمغزی زمانی رخ میدهد که بخشهایی از مغز که هوشیاری را تنظیم میکنند، توسط یک نیروی خارجی مختل شوند.
به این ترتیب، مهمغزی ممکن است به اختلال در هر یک از کارکردهای شناختی، از جمله حافظه، درک، توجه، پیروی از دستورالعملها یا بهطور کلی نحوهی ادراک امور اطلاق شود. به علاوه ممکن است تغییرات هورمونی که خلقوخو، استرس و شناخت را تنظیم میکنند را نیز شامل شود.
چرا مغزم مهآلود میشود؟
کمخوابی یا بیخوابی، افت قند خون، کمخونی (کاهش گلبولهای قرمز خون)، کمآبی (دهیدراتاسیون)، افسردگی، اضطراب، کار بیش از حد و فرسودگی ذهنی، بستری طولانی مدت، سندرم خستگی مزمن، حساسیتهای غذایی، میگرن، جت لگ (خستگی ناشی از پرواز طولانی)، درد مزمن، تغییرات هورمونی در دوران قاعدگی، یائسگی، بارداری یا پس از زایمان، اختلالات هورمونی مانند بیماری تیروئید، سوءتغذیه یا کمبودهای خاص ویتامین یا مواد معدنی مانند ویتامین B۱۲، عفونتهای ویروسی مانند کووید طولانیمدت، همه میتوانند زمینه را برای ابتلای ما به مه مغزی فراهم کنند.
سید امیرحسین جوادی، جراح مغز و اعصاب، فلوشیپ جراحی قاعده جمجمه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، پدیده «مه مغزی» که در اصطلاح علمی «کدر شدن هوشیاری» نامیده میشود، وضعیتی است که در آن فرد علیرغم بیدار بودن، از «محتوای آگاهی» کاملی برخوردار نیست.
وی ادامه داد: در این حالت، فرد دچار نوعی گیجی ذهنی است و توانایی تمرکز و پردازش دقیق اطلاعات در او کاهش مییابد. این وضعیت بهعنوان یک چالش ذهنیِ مورد توجه در دنیای امروز شناخته میشود که میتواند عملکرد شناختی فرد را در ابعاد مختلف تحتالشعاع قرار دهد.
جراح مغز و اعصاب افزود:مه مغزی پدیدهای چندعاملی است که ریشه در سبک زندگی، وضعیت فیزیولوژیک و بیماریهای زمینهای دارد؛ مانند کمخوابی و استرس مزمن از شایعترین دلایل موقت و گذرا برای بروز این حالت هستند.
جوادی متذکر شد: کمبودهای ویتامینی، اختلالات هورمونی (بهویژه سطح بالای هورمون استرس یا کورتیزول) و نوسانات تغذیهای.بیماریهای زمینهای، اختلالات اضطرابی، مصرف برخی داروها، و همچنین ابتلا به عفونتهای ویروسی یا باکتریال.
وی یادآور شد: فرد مبتلا به مه مغزی با مجموعهای از چالشهای شناختی و روانی مواجه است که مهمترین آنها عبارتند از ناتوانی در تمرکز، ضعف در پردازش اطلاعات و دشواری در برنامهریزی؛ احساس گیجی مداوم، اضطراب و افسردگی. کاهش توانایی فرد در مدیریت و حل مشکلات روزمره به دلیل عدم تمرکز کافی است.
جراح مغز و اعصاب خاطرنشان کرد: تشخیص دقیق مه مغزی نیازمند رویکردی چندجانبه است تا علت اصلی شناسایی شود و شامل گرفتن شرححال دقیق (بررسی وضعیت خواب، استرس و سوابق فردی)، معاینات فیزیکی و انجام تستهای روانشناختی، آزمایشهای هورمونی برای بررسی تعادل بیوشیمیایی و بررسی سطح داروها جهت رد احتمال مسمومیت دارویی است.
جوادی تصریح کرد: در موارد خاص، برای رد احتمال وجود ضایعات مغزی که ممکن است علائمی مشابه مه مغزی ایجاد کنند، از روشهای تصویربرداری استفاده میشود.
